Feeds:
Innlegg
Kommentarar

Archive for the ‘helse’ Category

Det kan sjå ut til at nokre politikarar har problem med å forstå at munnen er ein del av kroppen. Er det difor dei slit med å vedta å få visse typar tannbehandling inn i same system som anna helsehjelp? Eller er det fare for at nokre trur tannhelse handlar mest om kosmetisk behandling og eit lite hol i ny og ne? Då skal det vera meg ei glede å fylla att kunnskapsholet – rotfylla det.

Eg synest rotfylling er eit godt døme, fordi diagnosen bak denne behandlinga viser korleis tilstandar i munn og tenner kan likna på tilsvarande på andre delar av kroppen. Men der ein i det eine tilfellet fort må ut med 6-7 000 kroner, det andre kanskje nokre eigendelar til fastlækjar og spesialisthelseteneste. Men dei siste overstig ikkje 2040 kroner i 2013 (sjå lenkje til Helfo nedanfor).

Sidan eg meiner dette er eit så talande døme, skal eg forklara det nokså inngåande. Bakgrunnen for dei faglege detaljane er eit intervju eg har gjort med tannlækjar Johan Øiestad.

Då eg måtte til pers med rotfylling i fjor, vart eg nyfiken på kva dette eigentleg var for noko. Denne behandlinga av eit område om lag mellom munnhola og bihola skulle altså kosta ein stad mellom 6 000 og 7 000 kroner for heile prosessen (med ny krone hadde det blitt 5 000 til 6 000 kroner til ifølgje tannlækjaren min). Det er ei form for nekrose (daud tann). Nekrose er jo ein tilstand som kan dukka opp andre stader på kroppen òg, men då vert det behandla på vanlege premiss for helsestell, med avgrensa eigendelar.

Kan føra til alvorelge sjukdomar

Kva dreiar det seg så om medisinsk sett? Nekrose i ei tann skuldast bakterier som har gått via eit hol og kome inn i rotkanalen. Her lagar dei infeksjon med det resultat at nerva døyr. Desse bakteriane kan spre seg via blodbanen og til andre stader i kroppen. Det blir kalla bakteriemi, og det er vitskaplege haldepunkt for at det er ein klår risikofaktor for til dømes hjerteinfarkt, hjerneslag, seier Øiestad. Ein går altså med såkalla patogene bakterier i kroppen.

Nekrose i munnregionen luksusproblem, men i foten sjukdom?

Ser det ut til at denne tilstanden i munnen er eit luksusproblem som ikkje har noko med helsetilstanden i kroppen som heilskap å gjera? Korleis artar nekrose i til dømes ein fot seg? Den mest typiske og alvorlege er kaldbrann (gangren). Då døyr òg vevet, og ein må amputera foten.

Då er vi ved poenget. Det gir rett og slett ikkje meining at medisinske tilstandar som liknar kvarandre, skal handsamast så ulikt. Sit det i munnen, kan det for mange dreia seg om kanskje ein tredel av ei månadsløn å gjera noko med det. Sit det i ei tå, kostar det nokre hundrelappar i eigendel.

Politisk vilje mot rekneark

Skal politikarane endeleg ta dette alvorleg no? Eller kanskje sanninga er at Finansdepartementet har rekna på det, funne ut at dette vert dyrt, og så har Helse- og omsorgdepartementet og Stortinget godteke det?

(meir…)

Advertisements

Read Full Post »

Det går jamt høglytt strid om sjukehuskø og mangel på ressursar. Og så kjem Helse- og omsorgsdepartementet og føreslår at offentleg helseteneste skal ta seg av rituell omskjering av gutar «fordi det vert gjort uansett», som statssekrekretær Tord Dale sa i Dagsnytt 18 i ettermiddag. Særleg det siste er ein måte å argumentera på som nokre fort kan gripa til når det gjeld jenter òg. Vel, det er eit anna ordskifte, men må nemnast når argumentasjonsmåten er så enkel. Om slik argumentasjon skal vera gjengs, skal dei få det travelt med å oppretta ein del andre tilbod òg.

Etter mi meining er dette heller ikkje eit område å prioritera når andre tilbod står i fare for å bli borte. Ein del ting må ein til privat klinikk for å få «pynta på». Dette er eit slikt område. Så får helse- og barnevernsstyresmaktene heller sjå til at ein finn andre måtar å bli kvitt den farlege praksisen vi òg veit eksisterer.

Denne saka tykkjer eg Nasjonalt råd for prioritering og kvalitet i helsevesenet sjå på.

Ei anna sak er den generelle motstanden eg har mot slike rituelle inngrep, anten det gjeld gutar eller jenter. Det er eit ordskifte for seg, men sjølvsagt ein del av heile biletet. Det er heilt utruleg korleis ein del synest det er greitt å forsvara just denne religiøst funderte praksisen (fordi han er fire tusen år gamal…), medan andre tradisjonar vil dei går føre for å bli kvitt. Skal kvinner teia i forsamlinga? Noko anna folk vil ta vare på frå den tida?

Det er trist korleis motstandarar av barneomskjering vert stempla som motstandarar mot religiøse grupper. Det betyr at når ein vil setja det frie valet til born, mot unødige, irreversible inngrep i friskt vev, skal vaksne sine religiøse val stå over. Vel, eg let valet liggja hjå barnet. Stemplinga forsvinn vonleg om nokre generasjonar.

Kva tykkjer du?

Andre lenkjer:

Andre i ordskiftet:

Read Full Post »